Domscheit-Berg klapt uit de school over WikiLeaks
Door: Wouter Engler
Plotseling komt er een einde aan de jarenlange samenwerking tussen Daniel Domscheit-Berg en Julian Assange. Waarom Domscheit-Berg Assange en WikiLeaks destijds de rug toekeerde wordt pas duidelijk in het boek dat hij schreef met journaliste Tina Klopp: ‘Inside WikiLeaks, mijn tijd bij de spraakmakendste website ter wereld’.
Dit is het verhaal van die man waar we eigenlijk veel te weinig van weten. De regelaar achter de bekende klokkenluiderswebsite. De steun en toeverlaat van Assange. Totdat in september 2010 de bom barst en hij de organisatie en haar leider de rug toekeert. Niemand weet op dat moment precies waarom. Dat de oprichter soms op een nare manier omgaat met zijn medewerkers en nooit eerlijk is over zijn persoonlijke geschiedenis weten hooguit insiders. Domscheit-Berg, bekend onder zijn schuilnaam Daniel Schmitt, klapt in dit boek uit de school en is dus interessant voor iedereen die meer wil weten over WikiLeaks én natuurlijk Assange.
Domscheit-Berg is uit idealistische motieven bij WikiLeaks gaan werken. Ofschoon hij een slecht betaalde baan heeft bij de Amerikaanse Free Stream Company (FSC), waar hij verantwoordelijk is voor het netwerkdesign en de netwerkbeveiliging, ontbreekt er voor zijn gevoel iets in zijn leven. Via de chat komt hij dan in contact met Assange, die hem na een aantal dagen wat werk geeft. Eenvoudige klussen. Domscheit-Berg gelooft helemaal in het idee van WikiLeaks en organiseert een lezing van Assange bij de Duitse Chaos Computer Club (CCC). De belangstelling valt tegen, maar dat maakt de pioniers niet uit.
Sekte
Dankzij hun inzet krijgt de site veel meer bekendheid. WikiLeaks krijgt ook documenten toegespeeld van de sektarische Scientology Church. Domscheit-Berg vermoedt dat die afkomstig zijn van Anonymous, een groep hackers die op internet de oorlog heeft verklaard aan de sekte. Domscheit-Berg daarover in ‘Inside WikiLeaks’: ‘Ze bereidden de Wiki, de interface op onze startpagina, zo voor dat de lezer zijn weg kon vinden in de stortvloed aan documenten. Het waren allemaal vrijwillige helpers. (…) Bij ons konden insiders informatie publiceren zonder het gevaar te lopen door Scientology te worden aangeklaagd.’
Niet alleen documenten van de Scientology sekte worden gepubliceerd, maar ook handboeken van studentenverenigingen. En dat wordt door leden van die verenigingen niet op prijs gesteld. Domscheit-Berg in het boek: ‘Toen ze doorkregen dat wij niet van plan waren de boeken weer van de site af te halen reageerden ze boos of, veel vaker, met eindeloze jammerklachten. (…) De drang van mensen om geheimen te koesteren en die met een exclusieve kring te delen en de behoefte om anderen uit te sluiten zijn belangrijke voorwaarden voor het bestaan van geheime genootschappen. Die studentenclubs zijn daar een duidelijk bewijs van.’
Oorlog
Domscheit-Berg kan zich in 2009 volledig richten op WikiLeaks. Hij krijgt van zijn werkgever een heel jaarsalaris mee en investeert dat gelijk in laptops voor WikiLeaks. In dat jaar zou de klokkenluiderswebsite twee prijzen in de wacht slepen, waaronder de Mediaprijs van mensenrechtenorganisatie Amnesty International. Lijsten met leden van de British National Party worden gepubliceerd en ook een militair rapport over het uitschakelen van tankwagens in de Afghaanse provincie Kunduz. Rop Gonggrijp, de oprichter van XS4ALL, helpt WikiLeaks in het jaar daarop met de Collateral Murder-video. Assange kan goed met hem overweg, maar om hem af te schilderen als zijn adjudant gaat wel heel erg ver.
Conflict
Assange gedraagt zich ondertussen als de alleenheerser van WikiLeaks. Hij maakt veel ruzie, kleineert Domscheit-Berg en komt heel vaak zijn afspraken niet na. Tevens vertrouwt hij juist totaal onbetrouwbare mensen zeer belangrijke documenten toe, waardoor het kan gebeuren dat die weer gelekt worden aan journalisten. Domscheit-Berg begint zich steeds meer aan hem te ergeren en na zijn zogenaamde ’schorsing’ komt er een einde aan hun samenwerking. Terwijl hij toch zich al die tijd bijna belangeloos heeft ingezet voor WikiLeaks. Domscheit-Berg spreekt hem nog één keer in de chatroom: ‘Ik had mijn laatste woorden ingetypt. Er viel niets meer te zeggen. Het was voorbij, voor altijd.’
Hoewel lezers en lezeressen in dit boek een exclusief kijkje wordt gegund in de keuken van ’s werelds belangrijkste website van dit moment, zijn de meeste journalisten op dit moment geïnteresseerd in de aanklachten van verkrachting die nog altijd lopen tegen Assange. Volgens de Britse krant Guardian zou een van de slachtoffers zelfs een relatie hebben gehad met iemand van de politie. Domscheit-Berg is na zijn avontuur bij WikiLeaks begonnen met een nieuw project: OpenLeaks. Maar het valt nog te bezien of deze nieuwe website voor klokkenluiders ooit zal uitgroeien tot een echte rivaal van WikiLeaks.