Gebrandmerkt: Grimbert Rost van Tonningen

Door: Wouter Engler / Foto’s: Archief en Martijn Janssen
Grimbert Rost van Tonningen is uitgenodigd door het Comité Culemborg en Oranje. Hij zal tijdens de jaarlijkse dodenherdenking spreken over de onderbelichte kant van de oorlog. Niet iedereen is gelukkig met deze uitnodiging, omdat zowel zijn vader als zijn moeder collaboreerden met de nazi’s.

Twee bestuursleden van het comité blijven daarom ook uit protest weg. Toch kan het hem niet aangerekend worden dat hij de oudste zoon is van een echtpaar dat de kant koos van Nazi-Duitsland. Zijn vader, Meinoud Rost van Tonningen, was prominent lid van de NSB. Meinoud was als commissaris van de Volkenbond tot het nationaal-socialisme bekeerd door Prinz von Roan en werd door Franz von Papen geïntroduceerd bij Hitler. In werd hij 1941 president van De Nederlandsche Bank. Hij raakte in conflict met Anton Mussert, die hem ontsloeg als plaatsvervangend leider van de NSB. Vervolgens nam hij dienst bij de Landstorm, werd door de Canadezen krijgsgevangen gemaakt en pleegde in de gevangenis ‘zelfmoord’.

Weduwe
Meinoud heeft nooit berouw getoond voor zijn collaboratie met de nazi’s. En zijn vrouw, Florrie Rost van Tonningen-Heubel, evenmin. Integendeel. Ze kwam, tot aan haar dood in 2007, gewoon trots uit voor haar nazi-sympathieën. Toch onderhielden niet alleen de nazi’s van het eerste uur goed contact met de moeder van Grimbert, maar naar verluidt ook neonazi’s. Constant Kusters, leider van de neonazistische Nederlandse Volks-Unie (NVU), wilde zelfs met een groepje van zijn sympathisanten de laatste eer bewijzen op de begrafenis van Florrie Rost van Tonningen-Heubel. Vanzelfsprekend tot grote woede van onder meer Grimbert, die van jongs af aan al hevig worstelde met het verleden van zijn ouders.

Memoires
Grimbert, die voor eeuwig gebrandmerkt lijkt als ‘de zoon van die NSB’er’, maakt hier ook melding van in zijn boek over leiderschap: ‘Uitverkoren maar niet bevlogen’ (2005). De ruzies liepen volgens hem zelfs zo hoog dat hij in de pubertijd zijn ouderlijk huis verliet en via een tante uiteindelijk onderdak kreeg bij de rijke zakenman Jan Fentener van Vlissingen. Het is voor hem een raadsel gebleven waarom die zich destijds ook over hem ontfermde. Zijn moeder zou hem echter voorgehouden hebben dat Van Vlissingen dat deed omdat haar man tijdens de bezetting hem van een wisse dood had gered. De Duitsers waren van plan om Van Vlissingen te executeren omdat hij actief was in het verzet.

Weelde
Grimbert groeide ondanks het verleden van zijn ouders op in weelde, kwam in contact met de hogere echelons en raakte bevriend met Prins Bernhard. Hij werkte voor SHV Holdings en de Boston Consulting Groep, voltooide een avondopleiding economie en zou zich later vestigen als zelfstandig bestuursadviseur. Naast verschillende boeken, schreef hij ook voor NRC en het Financieele Dagblad. Hij heeft altijd openlijk afstand genomen van het verleden van zijn ouders, net zoals zijn broers, maar dat is blijkbaar niet genoeg voor twee leden van het Comité Culemborg en Oranje. Deze bestuursleden hebben het verleden nog altijd niet verwerkt en zullen daarom niet aanwezig tijdens de dodenherdenking in Culemborg.

Florrie Rost van Tonningen, bijgenaamd de ‘Zwarte weduwe’. Foto: Martijn Janssen