TNT vervangt postbodes door goedkope krachten

Door: Wouter Engler
De postbodes zullen na de reeds aangekondigde ontslaggolf vervangen worden door jonge, flexibele, onervaren en goedkopere postbezorgers. De postbodes vinden echter dat die niet dezelfde kwaliteit en service kunnen bieden voor TNT Post.

Woensdag 24 november is het druk in de bedrijfskantine van TNT Post aan de Bijlstraat in de Rotterdamse deelgemeente Charlois. De postbodes willen met elkaar een praatje maken over de staking en niets te maken hebben met de uitzendkrachten die aan de andere tafel zitten. De uitzendkrachten, die werken als postbezorger, hoeven vandaag niet meteen te rekenen op werk en proberen de tijd te doden met een kaartspelletje. ‘Werk of geen werk, ze schrijven toch wel stiekem hun uren op.’, meent een postbode die net klaar is met zijn wijk.

Ik raak in gesprek met een sorteerder, die nogal opgefokt blijkt te zijn omdat bepaalde collega’s van hem hun werk niet serieus nemen. ‘Alles lag gisteren en vandaag door elkaar…Alles!’ Hij werkt snel zijn boterham en koffie naar binnen en loopt naar buiten om een sigaretje te roken. Snel neemt hij een aantal flinke halen en stapt dan weer naar binnen om zich aan zijn werk te wijden, want hij wil naar eigen zeggen niet het risico lopen om ontslagen te worden bij TNT Post.

Heel wat minder opgefokt is een postbezorger die ik in de namiddag help om zijn wijk af te maken in de Rotterdamse deelgemeente Charlois. Hij woont nog thuis en doet het werk al enige tijd om een centje bij te verdienen : ‘Ik zou het niet meer leuk vinden als ik dit werk heel de week moest doen zoals al die postbodes die ze de laan uitsturen, maar voor een paar uurtjes per week is het goed te doen. En als mijn dienst er bijna op zit kan ik lekker stoned worden in de coffeeshop. Daarnaast geef ik ook skatelessen aan kinderen.’

Staken
Postbezorgers zijn goedkoper en vormen een directe bedreiging voor de duizenden postbodes in vaste dienst. TNT-baas Peter Bakker wil de duizenden postbodes in vaste dienst het liefste meteen ontslaan en lijkt helemaal niet onder de indruk van de massale opkomst, ruim 9000 medewerkers, tijdens de landelijke staking van dinsdag 16 november. Donderdag 25 en vrijdag 26 november leggen postbodes van TNT Post daarom weer het werk neer na een oproep van Abvakabo FNV, BVPP en CNV.

Het gevoel overheerst dat de privatisering van het staatsbedrijf PTT achteraf gezien toch niet zo vruchtbaar blijkt te zijn zoals eind jaren tachtig werd beweerd door het kabinet Lubbers II (CDA en VVD). De postbodes zullen namelijk door de ‘marktwerking’ uit het straatbeeld verdwijnen en vervangen worden door een heel leger van duizenden jonge, flexibele, onervaren en vooral veel goedkopere postbezorgers. De postbodes zijn de mening toegedaan dat die onmogelijk dezelfde kwaliteit en service kunnen bieden.

TNT-baas Bakker, die een jaarsalaris van vier keer boven de Balkenende-norm verdient, houdt echter stug vol dat hij de duizenden postbodes wel moet ontslaan omdat er sprake is van dalende postvolumes en oneerlijke concurrentie op de postmarkt. De vakbonden zijn hiervan op de hoogte, maar vinden dat daarvoor niet duizenden ontslagen hoeven te vallen en hopen tijdens de onderhandelingen het onderste uit de kan te halen. Het is desondanks zeer onwaarschijnlijk dat TNT-baas Bakker, die volgend jaar vertrekt, alle eisen van de bonden zal inwilligen.

Wilders
Zaterdag 27 november maak ik kennis met een mollige postbezorger van rond de twintig die sympathiseert met de stakende postbodes. Hij voelt er wel wat voor als het postbedrijf weer een staatsbedrijf zou worden. Gezamenlijk fietsen we naar een garagebox vlakbij wijkcentrum De Larenkamp, waar de postzakken worden opgehaald. Hij zegt dat hij niet veel moet hebben van allochtonen, die hij ziet als ‘uitvreters en oplichters’. Tevens is hij er trots op dat hij een aanhanger is van de Partij voor de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders.

De postbezorger schreeuwt onderweg naar een moslim: ‘Wilders! Wilders! Ja, ja! Wilders! Hij gaat jullie pakken! Wilders!’ Hij schreeuwt minuten later ongeveer hetzelfde naar twee hardlopers wanneer we door het Zuiderpark rijden en voegt er ditmaal aan toe: ‘Stelletje oplichters! Uitvreters!’ De hardlopers, een getinte man en vrouw, kijken geschrokken om. De angst kan ik lezen in hun ogen. De mollige postbezorger kijkt hen echter triomfantelijk aan en fietst dan ineens met een enorme vaart het park uit. Ik kan hem nog maar net bijhouden.

Wanneer we arriveren bij de garagebox blijkt dat de postbezorgers heel wat pakken folders van supermarkten, drogisterijen, speelgoedwinkels en bouwmarkten in hun bijna versleten fietstassen van TNT moeten doen. De postbezorgers hoeven in ieder geval de folders niet meer te vouwen, want dat is naar verluidt al gedaan door werklozen in de bijstand. Volgens een medewerker moeten die uitkeringsgerechtigden van de sociale diensten heel de dag verplicht reclamefolders vouwen in de loodsen van gesubsidieerde reïntegratiebedrijven.

OPTA
De meeste postbodes hopen niet dat ze in de toekomst afhankelijk zullen zijn van een uitkering. Ze hopen dat ze hun baan kunnen behouden of kunnen gaan werken op een andere afdeling binnen het bedrijf. Ik spreek een vrouwelijke postbode die heel graag bij de pakketservice had willen werken: ‘Ik had eindelijk mijn groot rijbewijs gehaald, maar werd vanwege gebrek aan ervaring afgewezen. Woedend was ik! Ze behandelen je hier als een stuk oud vuil! Was het nog maar een staatsbedrijf, dan heb je zoveel meer zekerheid als werknemer!’

De uitzendkrachten zijn volgens haar aangetrokken om ervoor te zorgen dat alle post op tijd aankomt in wijken in Charlois waar vaak veel problemen ontstaan met de bezorging. Gebeurt dat niet, dan riskeert TNT Post volgens haar een fikse boete van de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA). De praktijk leert echter dat sommige uitzendkrachten, die werken als postbezorger, de Nederlandse taal onvoldoende beheersen en ook niet over de benodigde stratenkennis beschikken om hun werk naar behoren te doen in Charlois.

Woninginrichtingadviseur Ron Snijders van ‘Tapijt Centrum Charlois’ aan de Boergoensevliet krijgt bijvoorbeeld op 1 december post voor een bewoner van de Portlandstraat. Hij vindt het onbegrijpelijk dat postbezorgers over zo weinig stratenkennis beschikken en doet zijn beklag bij een medewerker van de pakketdienst, die meent dat het ligt aan de uitzendkrachten: ‘Laatst stond ik op de Wolphaerts Bocht. Ik werd begroet door zo’n jonge uitzendkracht die niet wist waar de Wolphaerts Bocht was. Wat moet je dan nog zeggen? Ik ga hem niet helpen.’

TNT Post locatie aan de Bijlstraat in de Rotterdamse deelgemeente Charlois.