‘Frans protectionisme schande voor Europa’

Door: Wouter Engler

Oud-eurocommissaris Frits Bolkestein is allesbehalve gelukkig met de protectionistische maatregelen die de Franse overheid in voorbereiding heeft. De ‘Danone-wet’ verhindert buitenlandse ondernemers om Franse bedrijven over te nemen. Bolkestein in zijn speech voor Industriepoort op 21 maart in Den Haag: ‘Deze wet doet afbreuk aan het ideaal van de open Europese markt.’

De oud-commissaris Interne Markt en Belastingen benadrukte in zijn speech hoe slecht het wel niet gaat met de acceptatie en realisatie van de gedroomde open Europese markt. Sommige Europese lidstaten kunnen het in de ogen van Bolkestein niet nalaten om terug te vallen op wat hij typeert als ‘ouderwetse protectionistische maatregelen’.

‘Een land als Frankrijk wil tot mijn grote verdriet en ergernis de ‘Danone-wet’ invoeren. Een protectionistische wet, die zijn naam te danken heeft aan de mislukte overname van yoghurt-fabriek Danone door de Amerikaanse frisdranken fabrikant PepsiCo. Want de Franse overheid wil koste wat het kost zijn ‘nationale kampioen’ behouden.’

In de nieuwe wetgeving kunnen bedrijven die het doelwit zijn van een vijandige overname inschrijvingsbewijzen uitgeven ook voor de noodemissie van aandelen tegen de nominale waarde. Via deze kapitaalverhoging en stemrechten kunnen bedrijven zich in de praktijk beveiligen tegen ongewenste overnames.

Bolkestein zette zijn speech kracht bij door met gebalde vuisten van de huidige Europese commissie ‘daadkrachtig optreden’ te eisen. ‘Dit kan en mag niet. Ik verwijt de Europese Commissie slappe knieeen, koudwatervrees. Zij moet zich uitspreken tegen de Danone-wet.’ Luid geklap van bijna alle aanwezigen. Bolkestein maakt echter handgebarend duidelijk dat hij nog niet klaar is met zijn speech.

‘Dames en heren…wanneer wij de misplaatste trots van de Franse overheid voor hun ‘kampioen’ toelaten, dan is het hek van de dam. Bedrijven in vrijwel alle sectoren zullen op de Europese open markt last van de wet ondervinden omdat deze juist de noodzakelijke groei vermindert of zelfs doet haperen.’

Bedenkelijke methoden

Niet alleen de Franse overheid krijgt ervan langs, ook Spanje houdt er volgens Bolkestein nogal bedenkelijke methoden op na om weer een ‘nationale kampioen’ te behouden. ‘Het Duitse nutsbedrijf EON wil het Spaanse energieconcern Endesa kopen. Het bedrijf steekt zijn geld in een bedrijf in het andere land. Een zakelijk voorstel, dat op het eerste gezicht normaal is binnen een alsmaar globaliserende wereld.’

‘En dat bleek ook. De leiding van Endesa was tevreden met het bod, maar de Spaanse overheid schoot in het defensief met een pleidooi voor een overnamekandidaat met een Spaans paspoort.’ Protectionisme is volgens Bolkestein bovendien een ‘verkeerde reflex’, die leidt tot verzwakking.

‘Bedrijven worden dan luie en gemakzuchtige ondernemingen en schieten daarmee zichzelf in de voet. De Amerikaanse staalindustrie in de jaren tachtig en negentig kon bijvoorbeeld bij gebrek aan concurrentie de prijzen laten oplopen. Maar dit had weer negatieve gevolgen voor de Amerikaanse auto-industrie, die hierdoor te maken kreeg met hogere staalprijzen en dus een aanmerkelijke verzwakking van zijn positie op de wereldmarkt.’

Bolkestein acht het daarom noodzakelijk dat zowel de Franse als de Spaanse overheid inziet dat hun ‘kruistocht voor behoud van nationale kampioenen’ alleen maar nadelig is voor de open Europese markt. ‘De Fransen hebben nu hun zin: ze hebben hun yoghurt. Maar daarvoor is er natuurlijk niet een open markt. Nee, de beste bedrijven horen te winnen en de zwakkeren moeten worden overgenomen. Dat heeft mijns inziens alleen maar positieve gevolgen voor de economie.’, aldus Bolkestein.